ABD-İsrail-İran geriliminin emtia piyasasına yayılmasıyla nisan ayında petrol, metaller ve tarım ürünlerinde dikkat çekici fiyat hareketleri yaşandı. Arz endişeleri piyasayı yönlendirdi.
ABD-İsrail-İran geriliminin petrol piyasası dışına taşarak gübre, endüstriyel metaller ve tarım sektörlerini etkilemesiyle emtia piyasasında nisan ayında bir ralli yaşandı. Arz endişeleri, emtia piyasasının yönünü belirleyen temel faktör olarak öne çıktı.
Nisan ayı, petrol fiyatlarındaki ani yükselişle başlayan ve tedarik zinciri aksamaları, artan ulaşım maliyetleri, gübre kıtlığı ve para politikası ile döviz piyasalarındaki belirsizliklerin etkisiyle daha geniş bir emtia enflasyonu döngüsüne dönüşen bir süreci kapsadı.
Değerli metaller cephesinde, nisan ayında ons bazında altın yüzde 1, gümüş ise yüzde 1,8 oranında değer kaybederken, platin yüzde 1,6 ve paladyum yüzde 3,3 oranında artış gösterdi. Petrol kaynaklı enflasyon endişeleri ve tahvil faizlerindeki yükseliş, altın fiyatlarını baskılamaya devam etti.
Yüksek petrol fiyatları, güçlenen dolar ve artan tahvil faizleri, gümüş için de zorlu bir makroekonomik ortam yarattı. Küresel platin açığının artması ve yeşil enerji talebindeki öngörülen yükseliş, platin ve paladyum fiyatlarındaki artışta etkili oldu.
Baz metaller piyasasında ise nisan ayında belirgin bir yükseliş trendi gözlemlendi. Tezgah üstü piyasada bakır yüzde 6, alüminyum yüzde 1,3, kurşun yüzde 3,5, nikel yüzde 13,1 ve çinko yüzde 4,1 oranında artış kaydetti. Bakırdaki bu toparlanma, fiziksel talep sinyallerindeki iyileşme ve tedarik zinciri kırılganlığının devam etmesiyle desteklendi.
Fosil yakıt fiyatlarındaki artış ve enerji güvenliği endişeleri, yenilenebilir enerji kaynaklarına olan küresel ilgiyi artırdı. Yapay zeka, elektrifikasyon ve veri merkezlerinin artan elektrik talebi, üretim, iletim ve depolama alanlarında genişleme ihtiyacını güçlendiriyor. Bu gelişmeler, enerji dönüşümünün temel taşı olan bakırın gelecekte yapısal olarak daha yüksek bir talep göreceğine işaret ediyor.
Küresel alüminyum piyasası, ABD-İsrail-İran geriliminden kaynaklanan arz açığıyla karşı karşıya kalıyor. Körfez ülkelerindeki eritme tesislerinde yaşanan tedarik aksamaları, alüminyum piyasasındaki açığı derinleştirerek arz risklerini artırıyor.
Endonezya’nın nikel cevheri referans taban fiyatlarını yükseltmesi ve analistlerin Endonezya hükümetinin ek gelir arayışında olduğu yönündeki yorumları, nikel fiyatlarındaki artışta rol oynadı. Çinkoda ise Uluslararası Kurşun ve Çinko Araştırma Grubu’nun 2026’da küresel çapta arz açığı öngörmesi fiyatları yukarı çekti.
Enerji grubunda, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 7,9 artış gösterirken, Hollanda merkezli TTF’de işlem gören doğal gaz kontratları yüzde 8,1 oranında geriledi. Orta Doğu’daki gerilimin sürmesi ve Hürmüz Boğazı kaynaklı riskler, petrol arzına ilişkin endişeleri artırarak Brent petrolü 4. aya taşıdı. Artan fiziksel arz sıkıntısı ve petrol arzına yönelik endişeler, petrol fiyatlarındaki yükselişte etkili oldu.
ABD-İran arasında barış beklentileri, devam eden jeopolitik gerilimlere rağmen doğal gaz fiyatlarında düşüşe neden oldu.
Tarım grubunda ise pamuk rallisi öne çıktı. Chicago Ticaret Borsası’nda buğday yüzde 3,3, mısır yüzde 3,7, soya fasulyesi yüzde 2,1 artarken, pirinç yüzde 5,1 geriledi. Intercontinental Exchange’te kahve yüzde 4,3, şeker yüzde 5,9 azalış kaydederken, pamuk yüzde 17,4 ve kakao yüzde 8,2 arttı.
Tarım sektörü, nisan ayındaki emtia piyasası yükselişinde önemli rol oynadı. Kuraklık ve gübre endişelerinin arz beklentilerini daraltmasıyla buğday fiyatları yükseldi. ABD’deki kuraklık ve artan gübre maliyetleri, buğday ekim alanlarının tarihi düşük seviyelere inmesine neden oldu.
Mısır ve soya fasulyesi fiyatları, petrol fiyatlarındaki artıştan destek buldu. Pirinç stoklarındaki artış ve talep endişeleri pirinç fiyatlarında düşüşe yol açtı. Brezilya’daki rekor hasat beklentisi kahve fiyatlarını geriletirken, yüksek üretim ve talep azalışı endişeleri şeker fiyatlarında değer kaybına neden oldu.
ABD’deki kuraklık ve don riski pamuk fiyatlarını yükseltirken, gübre kıtlığı ve El Nino’nun üretimi olumsuz etkileyeceği endişeleri kakao fiyatlarındaki artışta etkili oldu.
Yorum Yap