TÜBA, COP31 için 2035 hedeflerine yönelik bilimsel yol haritasını sundu. Rapor, iklim değişikliğiyle mücadelede enerji, sanayi ve şehirleşme gibi alanlarda somut politika önerileri içeriyor.
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBA), 31. Taraflar Konferansı (COP31) için 2035 Küresel Uygulama Hedefleri doğrultusunda hazırladığı bilimsel yol haritasını sundu. Kurum, ‘COP31 Eylem Gündemi Hedeflerine İlişkin Sentez Raporu’ ile iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik politika önerilerini içeren raporu Türkçe ve İngilizce olarak yayımladı. Rapor, çevre, enerji, şehircilik, sanayi, eğitim ve finans gibi alanları kapsayarak mevcut durumu analiz ediyor ve ülkelerin 2035 hedeflerine ulaşması için uygulanabilir stratejiler ve somut eylem planları sunuyor.
TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, COP31’e ev sahipliği yapmanın Türkiye için tarihi bir sorumluluk olduğunu belirtti. Uzun yıllardır iklim değişikliği, enerji, gıda, sürdürülebilir kalkınma, uluslararası ilişkiler ve yapay zekâ alanlarında yürütülen disiplinler arası çalışmaların raporun temelini oluşturduğunu ifade eden Şeker, iklim krizinin sadece çevre politikalarıyla değil; bilim, teknoloji ve uluslararası iş birliğiyle aşılabileceğini vurguladı. Raporun, COP31 sürecinde karar alıcılar için bilimsel bir referans niteliği taşıdığını söyledi.
Şeker, bilimin iklim krizine karşı en güvenilir rehber olduğunu dile getirerek, raporun bilim insanları, politika yapıcılar ve uluslararası kuruluşlar arasında ortak bir anlayış geliştirmeyi hedeflediğini belirtti. Yapay zekânın erken uyarı sistemlerinden enerji yönetimine kadar birçok alanda iklim mücadelesini hızlandırabileceğini ancak bu teknolojilerin etik ve insan odaklı geliştirilmesi gerektiğini vurguladı. Çevresel krizlerin savaşlar ve doğal kaynakların sürdürülemez kullanımından da kaynaklandığına dikkat çekerek, kalıcı çevresel sürdürülebilirliğin ancak kalıcı barışla mümkün olabileceğini ekledi.
COP31 Başkanlığı’nın 2035 Küresel Uygulama Hedefleri için bilimsel dayanak sağlamayı amaçlayan rapor, temel sorunun teknoloji eksikliği değil, uygulamanın yavaş ilerlemesi ve ülkelerin finansman ile kurumsal kapasite bakımından desteklenmesi gerekliliği olduğunu ortaya koyuyor. Rapor, mevcut teknolojiler ve bilgi birikimiyle hangi hedeflere ulaşılabileceğini belirliyor.
Çalışma, elektrifikasyon, sıfır atık ve metan azaltımı, iklime dirençli şehirler, döngüsel sanayi, iklim eğitimi ve iklim finansmanını hayata geçirecek ‘Climate Implementation Bridge’ modeli gibi altı ana başlık etrafında şekilleniyor. Enerji dönüşümü konusunda, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payının 2035’e kadar %35’e çıkarılmasının teknik ve ekonomik olarak mümkün olduğu belirtiliyor. Bu hedefe ulaşmak için yenilenebilir enerjinin payının artırılması, fosil yakıt kullanımının azaltılması ve enerji şebekeleri ile depolama yatırımlarının hızlandırılması gerektiği ifade ediliyor.
Atık yönetimi alanında, dünyanın atıkları bertaraf etmek yerine kaynak kullanımını yeniden tasarlaması gerektiği vurgulanıyor. Geri kazanım yatırımlarının karbon emisyonlarını düşürdüğü belirtilirken, asıl dönüşümün atık oluşumunu azaltan ve döngüsel ekonomiyi temel alan politikalarla sağlanacağı belirtiliyor. Şehirleşme başlığında, binaların karbon emisyonlarındaki yüksek payına dikkat çekilerek, enerji verimliliği yüksek yapıların yaygınlaştırılması, mevcut binaların dönüştürülmesi, yapay zekâ destekli enerji yönetimi ve iklim dirençli şehir planlamasının önemi vurgulanıyor. Sanayi bölümünde ise ham madde kullanımının azaltılması, geri dönüşümün artırılması ve temiz üretim teknolojilerinin yaygınlaştırılmasıyla döngüsel malzeme kullanım oranının 2035’e kadar en az %15’e çıkarılması hedefleniyor. Eğitim alanında ise iklim değişikliği konusunda yaygın eğitim programlarının teknoloji ve finans kadar kritik olduğu belirtiliyor.
Yorum Yap