TÜBA Başkanı Şeker: Bilimsel Üretimin Temelinde Etik ve Sorumluluk Var

TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Dokuz Eylül Üniversitesi’nde “Akademik Sorumluluk ve Saygınlık” başlıklı bir konferans verdi. Şeker, bilimsel çalışmaların etik ilkelere uygun yürütülmesi gerektiğini vurgularken, yapay zekânın akademik hayata etkilerine ve üniversitelerin toplumsal sorumluluklarına da değindi.

Etik İlkeler ve Bilimsel Dürüstlük

Şeker, akademik çalışmaların doğruluk, güvenilirlik, özgünlük ve şeffaflık üzerine kurulması gerektiğini ifade etti. Ortak çalışmalarda katkıların hakkıyla tanınmasının ve bilimsel sonuçların önyargısız değerlendirilmesinin önemine dikkat çekti. Akademisyenlerin görevinin yalnızca bilgi üretmekle sınırlı olmadığını, birikimin toplumsal gelişime katkı sağlayacak biçimde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Yapay Zekânın Akademideki Yeri

Yapay zekâ teknolojilerinin hızlı gelişiminin etik, hukuki ve toplumsal sorunları da beraberinde getirdiği kaydedildi. Şeker, kaynak gösterilmeden yapay zekâ çıktılarının kullanılmasını, güvenilmeyen kaynakların ortaya çıkmasını ve yapay zekâ desteğinin şeffaf biçimde belirtilmemesini akademik dürüstlük açısından önemli sorunlar olarak nitelendirdi. Yapay zekânın destekleyici bir araç olduğunu, bilimsel ürünün doğruluğundan sorumlu olanın ise araştırmacı olduğunu vurguladı. İnsan haklarının, mahremiyetin, güvenliğin ve hesap verebilirliğin bu teknolojilerde gözetilmesi gerektiğini ifade etti.

Üniversiteler ve Türkiye’nin Bilim Vizyonu

Şeker, üniversitelerin eğitim-öğretim, araştırma ve toplumsal katkı olmak üzere üç temel işlevi bulunduğunu belirtti. Değişen bilimsel koşullara uyum sağlanması, eğitimde niteliğin korunması ve Ar-Ge yatırımlarından etkin sonuç alınması gerektiğini söyledi. Uluslararası iş birliklerinin geliştirilmesinin ve Türk dünyasındaki bilim akademileri arasındaki bağların güçlendirilmesinin bilimsel etkiyi artıracağını ifade etti.

TÜBA’nın Programları

Konuşmasında TÜBA’nın Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanlarını Ödüllendirme Programı (GEBİP), Bilimsel Telif Eser Ödülleri Programı (TESEP), TÜBA-TEKNOFEST Doktora Bilim Ödülleri ve Türk-İslam Bilim Kültür Mirası Projesi gibi çalışmalara yer veren Şeker, bu faaliyetlerin Türkiye’nin bilimsel birikimine katkı sunduğunu aktardı. Bilim insanlarının etik ilkeleri gözetmesi, sürekli öğrenmeye açık olması ve bilimsel birikimi toplum yararına kullanması gerektiğini belirterek konuşmasını tamamladı.