ABD’de enflasyon beklentileri aşarken, jeopolitik gerilimler petrol fiyatlarını yükseltti. Küresel piyasalar, Fed’in olası adımları öncesi yön arıyor.
Küresel piyasalar, ABD’de beklentilerin üzerinde gerçekleşen Nisan ayı enflasyon verileri ve ABD-İran hattındaki jeopolitik gerilimlerin etkisiyle yön arayışını sürdürüyor. Yükselen enerji maliyetleri enflasyonist baskıları artırırken, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) bu yıl şahin adımlar atabileceği endişesi yatırımcılar arasında güçlendi.
ABD’de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) Nisan ayında aylık bazda yüzde 0,6, yıllık bazda ise yüzde 3,8 arttı. Bu artış, piyasa beklentilerini aşarak Mayıs 2023’ten bu yana en yüksek yıllık enflasyon seviyesine ulaştı.
Enerji endeksi, Nisan’da bir önceki aya göre yüzde 3,8 yükselerek aylık TÜFE artışının yüzde 40’ından fazlasını oluşturdu. Yıllık enerji maliyetleri yüzde 17,9 artış kaydederken, benzin maliyetleri aylık yüzde 5,4 ve yıllık yüzde 28,4 yükseldi.
Değişken enerji ve gıda fiyatlarını dışarıda bırakan çekirdek TÜFE, Nisan’da aylık yüzde 0,4 ve yıllık yüzde 2,8 arttı. Çekirdek enflasyon, yıllık bazda geçen yıl Eylül ayından bu yana en yüksek seviyesini gördü.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile ateşkesin ‘yaşam desteğine bağlı şekilde sürdüğünü’ ifade etti. Bu açıklama, bölgedeki gerilimin kısa sürede azalacağı yönündeki beklentileri zayıflattı.
Trump, ticari gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişini sağlamak amacıyla Özgürlük Projesi operasyonunu daha geniş kapsamlı şekilde yeniden devreye almayı değerlendirdiklerini belirtti. Bu durum, enerji arz güvenliği endişelerini canlı tuttu.
Beklenenden yüksek gelen ABD enflasyon verileri ve jeopolitik gerilimler, yatırımcılara yüksek fiyatların ve enerji maliyetlerinin yakın zamanda sona ermeyeceğini hatırlattı. Bu durum, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) karar alma sürecini zorlaştırıyor.
Piyasalar, enflasyon sorununun kötüleşeceği beklentisiyle Fed’in bu yıl daha şahin adımlar atacağına yönelik endişeleri artırdı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, enflasyonun hızlanmasıyla 4 baz puan artarak yüzde 4,45’e yükseldi.
New York borsası, dün ABD’de açıklanan enflasyon verilerinin ardından karışık bir seyir izledi. Teknoloji hisselerindeki satış baskısı piyasalar üzerinde etkili olurken, yarı iletken hisselerindeki düşüşler öne çıktı.
Micron Technology yüzde 3,6, Advanced Micro Devices yüzde 2,3 ve Qualcomm yüzde 11,5 değer kaybetti. Bu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,11 değer kazanırken, S&P 500 endeksi yüzde 0,16 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,71 değer kaybetti.
Avrupa borsaları, ABD ve İran arasındaki kalıcı barış umutlarının azalmasıyla dün negatif bir seyir izledi. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Alman ekonomisinin durgunluktan çıkması için toplu bir çaba çağrısı yaptı.
Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, enerji maliyetlerindeki artışın enflasyon beklentilerini tehdit etmesi durumunda Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) faiz artırımına gidebileceğini belirtti. Nagel, Haziran ayında yeni veriler ışığında karar alacaklarını ifade etti.
İngiltere’de yerel seçimler sonrası Başbakan Keir Starmer’a yönelik artan istifa çağrıları, tahvil piyasalarında baskı yarattı. Ülkenin 20 yıllık tahvil faizi yüzde 5,75 ile Temmuz 1998’den, 30 yıllık tahvil faizi ise yüzde 5,81 ile Mayıs 1998’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Analistler, başbakan veya maliye bakanının istifa etmesi durumunda tahvil piyasasındaki satış baskısının derinleşebileceğini öngördü. Avrupa Ekonomik Araştırmalar Merkezi (ZEW) Ekonomik Güven Endeksi mayısta 7 puanlık artışla eksi 10,2 puana yükseldi.
Bu gelişmelerle Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,62, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,36, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,04 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,95 değer kaybetti.
Asya borsaları, ABD Başkanı Trump’ın Çin ziyareti öncesinde pozitif bir seyir izledi. Trump’ın Çin ziyaretinde Nvidia Üst Yöneticisi (CEO) Jensen Huang’ın da bulunacağına dair haberler, bölgedeki çip şirketlerinin hisselerinde yükselişlere yol açtı.
Japonya’da yükselen enerji fiyatlarının enflasyonist baskıları tetiklemesiyle 20 yıllık tahvil faizi yüzde 3,49’a çıkarak Ağustos 1996’dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Yen’deki zayıflık devam ederken, dolar/yen paritesi 157 seviyesinde seyretti.
Yendeki zayıflık ve artan enflasyonist riskler, Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) faiz artırımına gideceği öngörülerini güçlendirdi. Kapanışa yakın Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,3, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,4 ve Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,8 yükseldi.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, dün satış ağırlıklı bir seyir izleyerek günü yüzde 2,34 değer kaybıyla 14.779,93 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı Haziran vadeli kontrat ise akşam seansında normal kapanışa göre yüzde 0,29 yükselerek 17.527,00 puandan işlem gördü.
Dolar/TL, dün günü yüzde 0,1 artışla 45,3859’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 45,4130’dan işlem gördü.
Brent petrolün varil fiyatı, ABD Başkanı Trump’ın Çin ziyaretinden İran konusunda olumlu bir sonuç çıkabileceği umutlarıyla yüzde 1,1 azalışla 104,2 dolardan seyretti. Altının onsu ise yüzde 0,3 azalışla 4 bin 700 dolardan işlem gördü.
Hindistan, ithalatı sınırlamak ve rupiyi desteklemek amacıyla altın ve gümüşe uygulanan ithalat vergilerini yüzde 6’dan yüzde 15’e çıkardı. Bu karar, altın fiyatlarındaki düşüşte etkili oldu. Dolar endeksi yatay seyirle 98,3 seviyesinde kaldı.
Analistler, bugün yurt içinde ödemeler dengesi istatistiklerinin, yurt dışında ise ABD’de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), Avro Bölgesi’nde Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) ve sanayi üretimi verilerinin takip edileceğini belirtti.
Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının Mart ayında 9 milyar 529,2 milyon dolar, bu yıl ise 51 milyar 890 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti.
Yorum Yap