Evre III yumurtalık kanserinde cerrahi ve sıcak kemoterapi yaklaşımı

Evre III epitelyal yumurtalık kanseri tanısı alıp ameliyat öncesinde kemoterapi uygulanan seçilmiş hastalarda, cerrahiye sıcak kemoterapi eklenmesinin hastalığın ilerlemesini geciktirebildiği ve yaşam süresini uzatabildiği bildiriliyor.

Yumurtalık kanseri yani over kanseri, karın içi organların yüzeylerine ve karın zarına yayılabilen bir yapı sergiliyor. Bundan dolayı cerrahi müdahaleler yalnızca yumurtalık bölgesiyle sınırlı kalmıyor. Jinekolojik Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, sıcak kemoterapinin yerinin doğru belirlenmesi gerektiğini, yöntemin her hastada standart biçimde uygulanamayacağını ve cerrahiyi tamamlayan bir olanak olarak düşünülmesi gerektiğini aktarıyor.

Bilimsel veriler ve hasta seçimindeki kriterler

Yöntemin katkısını ortaya koyan veriler, ameliyat öncesi sistemik tedavi alıp ardından ameliyat edilen evre III vakalarda yürütülen OVHIPEC-1 çalışmasının uzun dönem sonuçlarına dayanıyor. Hastalığı ilk kez nükseden, platin temelli tedaviye yanıt veren ve cerrahiyle gözle görülür odakları tamamen temizlenebilen hastalarda da yaşam süresinde fayda sağlandığı biliniyor. Ancak bu grupta ağır yan etki riskleri de arttığı için kararın dikkatle verilmesi gerekiyor.

Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu elde edilen bu verilerin genellenemeyeceğini bildirerek şu detayları veriyor:

“Bir tedavinin uygulanabiliyor olması, o hasta için mutlaka gerekli olduğu anlamına gelmez. Önce bu uygulamadan beklediğimiz yararı belirliyoruz. Sonra olası yan etkileri ve hastanın sağlık durumunu birlikte ele alıyoruz. Kararı, hastamıza seçenekleri açıkça anlatarak veriyoruz.”

Güncel ASCO kılavuzunda da ameliyat öncesi kemoterapi gören, böbrek fonksiyonları ile genel tablosu uygun olan evre III hastalarda HIPEC uygulamasının ameliyat esnasında bir alternatif olarak sunulabileceği aktarılıyor.

Sıcak kemoterapinin işleyişi ve cerrahinin hedefleri

Tıbbi literatürde hipertermik intraperitoneal kemoterapi adıyla geçen HIPEC, ısıtılan kemoterapi ilacının cerrahi operasyon sırasında özel bir mekanizma yardımıyla karın içine verilip belirli süre dolaştırılması esasına dayanıyor. Görünür tümörlerin çıkarılmasının ardından uygulanan yöntem, karında kalması muhtemel mikroskobik kanser hücrelerini hedefliyor. Kullanılan ilacın cinsi, derecesi ve temas süresi protokollerle belirleniyor.

Yöntemin cerrahinin yerini alamayacağını kaydeden Prof. Dr. Kahramanoğlu, şu uyarıda bulunuyor:

“Sıcak kemoterapi, ameliyatta çıkarılması gereken tümörlerin yerine geçen bir yöntem değildir. Cerrahiyi tamamlayabilir, ancak yetersiz tümör temizliğini telafi edeceği düşünülmemelidir. Ameliyat sonrasında gerekli olan diğer kemoterapi tedavilerinin de yerini tutmaz.”

Ameliyatın ana amacının gözle görülen kitlelerin emniyetle bütünüyle temizlenmesi olduğunu belirten Kahramanoğlu, cerrahi ilkeleri şöyle ifade ediyor:

“Amacımız, güvenli biçimde gözle görülür tümör bırakmamaktır. Bunun için karın içindeki hastalığı bir bütün olarak değerlendirmek gerekir. Bazı hastalarda bağırsak, diyafram yüzeyi veya diğer bölgelerdeki tümör odaklarının da çıkarılması gerekebilir. Her aşamada tümörün temizlenmesi kadar hastanın güvenliğini ve ameliyat sonrası iyileşmesini de gözetiyoruz.”

Tedavi planının oluşturulması

İleri evre vakalarda tedaviye ameliyatla mı yoksa kemoterapiyle mi başlanacağı jinekolojik onkoloji değerlendirmesiyle belirleniyor. Söz konusu kapsamlı operasyonlar cerrahi tecrübenin beraberinde medikal onkoloji, yoğun bakım, anestezi ve ameliyat sonrası bakım kadrolarının tam bir uyumunu zorunlu kılıyor.

Bütüncül bir yaklaşım sergilenmesi gerektiğini bildiren Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, değerlendirmesini şu sözlerle bitiriyor:

“Hedefimiz yalnızca ameliyatı tamamlamak değil, hastanın bütün tedavi sürecini en doğru biçimde planlamaktır. Hangi hastaya, hangi zamanda, ne kapsamda cerrahi yapılacağı en az ameliyatın tekniği kadar önemlidir. Sıcak kemoterapi de bu planın, bilimsel verilerle desteklenen uygun bir parçası olduğunda değer taşır.”