Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim enerji arzı endişelerini artırırken, Brent petrolün varil fiyatı 5 haftada %50’den fazla yükselerek 109,24 dolara ulaştı.
Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerde yaşanan aksaklıkların sürmesi ve enerji arzına yönelik endişelerin artmasıyla petrol fiyatları son 5 haftada önemli bir yükseliş gösterdi. 27 Şubat’ta 72,48 dolardan kapanan Brent ham petrolün varil fiyatı, 2 Nisan’da yüzde 50,7 artışla 109,24 dolara ulaştı. Batı Teksas türü (WTI) ham petrol ise aynı dönemde yüzde 66,4’lük bir yükselişle 111,54 dolara çıktı.
İran ile ABD-İsrail arasındaki tansiyonun yükselmesi, küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin gerçekleştiği Hürmüz Boğazı’ndaki deniz güvenliği krizini derinleştirdi. Bu durum, küresel enerji piyasalarında belirsizliği artırarak fiyat hareketliliğini tetikledi.
Çatışmaların beşinci haftasında, farklı ülkelerin yetkililerinden gelen açıklamalar piyasalardaki dalgalanmayı etkiledi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, NATO müttefiklerinden beklenen desteği göremediklerini belirterek ittifakın yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. The Wall Street Journal’ın haberine göre, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) Hürmüz Boğazı’nın ‘zorla’ açılması için savaşa hazırlandığı iddia edildi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın sosyal medya üzerinden yaptığı ateşkes çağrısı ve İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi’nin buna gerçeklik payı olmadığını belirtmesiyle tansiyon daha da arttı. İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Nikzad ise Hürmüz Boğazı’nın asla açılmayacağını ve müzakere olmadığını vurguladı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise İran’daki gelişmelerin petrol ve doğal gaz sevkiyatını etkilediğini belirterek Rusya’nın güvenli sevkiyat güzergahları sunabileceğini ifade etti.
Trump’ın İran’daki askeri hedefleri tamamlama yolunda oldukları ve sert darbe indirecekleri yönündeki açıklamaları, Brent petrolün 105,94 dolara, WTI’ın ise 103,31 dolara yükselmesine neden oldu. Bu yükseliş, enerji hisselerine de yansıdı; Exxon Mobil ve Chevron hisseleri değer kazandı.
Saldırılar sonrası Brent petrolün varil fiyatı 2 Mart’ta 77,74 dolara yükseldi. İran’ın misillemeleri, sigorta şirketlerinin savaş poliçelerini askıya alması ve bazı üreticilerin güvenlik endişeleriyle üretimlerini kısması arz endişelerini artırdı. ABD’nin Hint rafinerilerine Rus petrolü alımı için muafiyet tanımasına rağmen, Brent petrolün varil fiyatı 6 Mart’ta 92,69 dolara çıktı.
Savaşın ikinci haftasında Brent petrol 119,5 dolara çıkarak Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyesini gördü. 13 Mart’ta 103,14 dolardan kapanan Brent, 27 Mart’ta 112,57 dolara ulaştı. WTI ise bu süreçte 90,90 dolardan başlayıp 111,54 dolara kadar yükseldi.
Sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) piyasaları da benzer şekilde etkilendi. Katar’ın Ras Laffan tesislerindeki üretimi ‘mücbir sebep’ ilan etmesi küresel LNG arzının beşte birini etkileme riski yarattı. Hollanda merkezli TTF doğal gaz kontratları, 27 Şubat’ta 31,51 avro iken 2 Nisan’da 50,04 avroya çıkarak yüzde 58,8’lik bir artış gösterdi. Bu süreçte Hürmüz Boğazı’ndan ilk LNG tankeri geçişi 2 Nisan’da gerçekleşti.
Kömür fiyatları da yükselişe geçti. Newcastle kömür mayıs vadeli kontratı, saldırılar öncesi 118,5 dolar iken 2 Nisan’da 137,9 dolara çıkarak yüzde 16,4’lük bir artış kaydetti. Elektrik üretiminde doğal gaza alternatif olarak kömüre yönelim arttı.
Yorum Yap