Zirkonyum esaslı bir diş kaplamasının kullanım süresi yalnızca restorasyonun malzemesine bağlı değildir. Diş sıkma ve gıcırdatma, tırnak yeme, çok sert yiyecekleri doğrudan dişlerle kırma, yetersiz ağız bakımı ve kontrol randevularının…
Zirkonyum esaslı bir diş kaplamasının kullanım süresi yalnızca restorasyonun malzemesine bağlı değildir. Diş sıkma ve gıcırdatma, tırnak yeme, çok sert yiyecekleri doğrudan dişlerle kırma, yetersiz ağız bakımı ve kontrol randevularının aksatılması gibi günlük alışkanlıklar hem kaplamayı hem de kaplamanın üzerinde bulunduğu dişi etkileyebilir. Bu nedenle uzun dönemli kullanım değerlendirilirken ağız hijyeni, kapanış ilişkisi, diş eti sağlığı ve kişinin çiğneme alışkanlıkları birlikte ele alınmalıdır.
İstanbul Vadistanbul (Maslak, Sarıyer) bölgesinde hizmet veren Ekiz Diş Kliniği tarafından paylaşılan zirkonyum kaplama bilgilendirmesinde de düzenli ağız bakımının, diş aralarının temizlenmesinin, kontrollerin ve diş sıkma sorunu bulunan kişilerde hekim değerlendirmesinin önemi vurgulanır. Kaplamanın ne kadar süre kullanılabileceğini herkes için geçerli tek bir rakamla ifade etmek doğru değildir. Ağız içindeki kuvvetler, destek dişin durumu ve bakım alışkanlıkları kişiden kişiye değişir.
Zirkonyum oksit esaslı restorasyonlar mekanik açıdan dayanıklı materyaller arasında yer alsa da ağız içinde sınırsız kuvvete dayanabilen bir yapı yoktur. Sorun çoğu zaman tek bir normal çiğneme hareketinden değil, aynı bölgenin tekrar tekrar aşırı veya alışılmadık kuvvetlere maruz kalmasından kaynaklanır. Ayrıca yalnızca kaplamanın kırılması düşünülmemelidir. Kaplamayı taşıyan doğal diş, yapıştırma bağlantısı, diş eti ve karşı çenedeki dişler de uzun dönemli başarının parçalarıdır.
| Alışkanlık veya durum | Olası etkisi | Önerilen yaklaşım |
|---|---|---|
| Diş sıkma ve gıcırdatma | Dişlere ve restorasyonlara tekrarlayan yüksek kuvvetler bindirebilir. | Şikayet varsa diş hekimi tarafından kapanış ve bruksizm açısından değerlendirme yapılmalıdır. Koruyucu plak gerekip gerekmediğine hekim karar vermelidir. |
| Tırnak yeme | Ön dişlere normal çiğneme yönünden farklı ve tekrarlayan kuvvetler aktarabilir. | Tırnakların dişlerle koparılması bırakılmalı ve dişler araç olarak kullanılmamalıdır. |
| Buz ve çok sert yiyecekleri kırma | Ani ve yoğun yük oluşturarak doğal dişlerde veya restorasyonlarda çatlama ve kırılma riskini artırabilir. | Çok sert cisimleri dişle kırmaktan kaçınılmalıdır. Sert kabuklar uygun araçlarla açılmalıdır. |
| Yetersiz ağız hijyeni | Kaplama kenarında plak birikimi ve çevre dokularda sorun gelişmesi riskini artırabilir. | Düzenli fırçalama ve diş arası temizliği sürdürülmelidir. |
| Kontrolleri aksatmak | Kapanış değişiklikleri veya kaplama çevresindeki sorunlar erken dönemde fark edilmeyebilir. | Kontrol sıklığı kişinin ağız sağlığına göre diş hekimi tarafından belirlenmelidir. |
Bruksizm olarak adlandırılan diş sıkma veya gıcırdatma alışkanlığı özellikle uyku sırasında kişinin farkında olmadan gerçekleşebilir. Bu durumda dişler normal çiğneme sırasında oluşandan farklı biçimde uzun süreli ve tekrarlayan kuvvetlerle karşılaşabilir. Sabah çene kaslarında yorgunluk, diş yüzeylerinde aşınma, kırılmalar veya kişinin çevresindekiler tarafından fark edilen gıcırdatma sesi değerlendirme gerektirebilecek belirtiler arasındadır.
Bruksizmin zirkonya esaslı restorasyonların başarısı üzerindeki etkisine ilişkin klinik araştırmalar tamamen aynı sonuca ulaşmamaktadır. Özellikle restorasyonun monolitik veya tabakalı yapıda olması, kapanış düzeni ve kişisel kuvvet farklılıkları sonucu etkileyebilir. Bu nedenle diş sıkan herkesin kaplamasında sorun gelişeceğini söylemek doğru değildir. Buna karşılık belirgin sıkma veya gıcırdatma bulunan kişilerin diş hekimi tarafından değerlendirilmesi önemlidir.
Gece plağı da herkes için otomatik olarak gerekli kabul edilmemelidir. Hekim, dişlerin durumu ve kapanış ilişkisini değerlendirerek koruyucu bir apareyin uygun olup olmadığına karar verebilir.
Tırnak yeme yalnızca doğal dişleri ilgilendiren bir alışkanlık değildir. Tırnağı ön dişlerle koparmak, kapak açmak, ambalaj yırtmak veya sert bir nesneyi dişler arasında tutmak restorasyona alışılmadık yönde kuvvet aktarabilir. Özellikle ön bölgedeki kaplamalarda bu davranışların tekrarlanması gereksiz mekanik yük oluşturur.
Buradaki temel önlem basittir: dişler yalnızca çiğneme fonksiyonu için kullanılmalıdır. Paket açma veya kabuk kırma gibi işlemlerde uygun araçların kullanılması hem restorasyonları hem de doğal dişleri korumaya yardımcı olur.
Kaplama kullanan bir kişinin bütün sert yiyecekleri hayatından çıkarması gerekmez. Asıl dikkat edilmesi gereken nokta yiyeceğin kendisinden çok nasıl tüketildiğidir. Fındık veya benzeri bir besinin yenmesi ile çok sert bir kabuğun doğrudan dişlerle kırılması aynı mekanik yükü oluşturmaz.
Buz çiğnemek, sert şekerleri dişle kırmak veya kabuklu gıdaları ön dişlerle açmaya çalışmak ani kuvvet oluşturabilir. Bu davranışlar doğal dişlerde de çatlak ve kırık riskini artırabildiği için restorasyon bulunan ağızlarda da kaçınılması gereken alışkanlıklar arasındadır.
Zirkonya esaslı materyalin kendisi diş çürüğü geliştirmez ancak kaplamanın altında ve kenarında doğal diş dokusu bulunur. Bu bölgede ağız hijyeninin yetersiz olması plak birikimine, diş eti problemlerine veya destek dişte çürük gelişmesine zemin hazırlayabilir. Bu nedenle yalnızca kaplamanın görünen yüzeyinin temiz görünmesi yeterli değildir.
Ekiz Diş Kliniği’nin ilgili hizmet bilgisinde doğal diş bakımına benzer bir düzen önerilir. Florürlü diş macunuyla düzenli fırçalama ve diş aralarının temizlenmesi temel bakım adımlarıdır. Kullanılacak diş ipi veya diş arası temizleme yönteminin restorasyonun konumuna göre nasıl uygulanacağı konusunda diş hekimi kişiye özel yönlendirme yapabilir.
Çok sert fırçalama da daha iyi temizlik anlamına gelmez. Amaç diş eti kenarlarını ve diş aralarını düzenli biçimde temiz tutarken çevre dokulara gereksiz travma oluşturmamaktır.
Düzenli kontrol yalnızca kaplamanın yerinde durup durmadığını görmek için yapılmaz. Diş hekimi kaplama kenarlarını, çevredeki diş etlerini, destek dişi ve kapanış temaslarını değerlendirebilir. Zaman içinde karşı dişlerin konumu, diş sıkma alışkanlığı veya ağızdaki başka restorasyonlar değişebildiği için daha önce dengeli olan temaslar da yeniden değerlendirme gerektirebilir.
Kaplamada hareket hissi, çiğnerken yeni başlayan ağrı, kapanışta yükseklik hissi, kenarda kırılma, diş etinde tekrarlayan kanama veya belirgin hassasiyet fark edilirse rutin kontrol zamanını beklemek yerine diş hekimine başvurmak gerekir. Sorunun nedeni ancak ağız içi muayene sonrasında belirlenebilir.
Zirkonya esaslı kron uygulamasında önce diş ve çevre dokular değerlendirilir. Uygun görülen diş hazırlanır, restorasyonun üretilebilmesi için ağız yapısına ilişkin ölçü veya dijital kayıt elde edilir ve hazırlanan kaplamanın uyumu kontrol edilir. Gerektiğinde kalıcı restorasyon hazırlanırken geçici bir restorasyon kullanılabilir. Kaç seans gerekeceği ve işlemin toplam süresi diş sayısına, mevcut dişlerin durumuna ve gerekli hazırlıklara göre değişebilir.
Bu nedenle uygulamanın ne kadar süreceği yalnızca materyalin adına bakılarak kesin biçimde söylenemez. Tedavi planı muayene sonrasında kişiye özgü olarak oluşturulur.
Zirkonya esaslı kronlarda maliyet yalnızca tek bir kaplamanın malzemesi üzerinden değerlendirilmez. Uygulanacak diş sayısı, mevcut dişlerin durumu, tedavinin kapsamı ve kaplama öncesinde ek bir dental işlem gerekip gerekmediği toplam planı etkileyebilir. Bu nedenle yalnızca genel bir fiyat ifadesinden hareket etmek yerine önce muayene yapılması ve uygulanacak işlemlerin belirlenmesi gerekir. Net fiyat da kişiye özel tedavi planı oluşturulduktan sonra verilebilir.
Uzun dönemli kullanım için tek bir alışkanlığa odaklanmak yerine mekanik yük ve ağız sağlığı birlikte düşünülmelidir. Diş sıkma veya gıcırdatma belirtilerini önemsemek, tırnak yememek, dişlerle sert cisim kırmamak, düzenli ağız hijyeni sağlamak ve önerilen diş hekimi kontrollerini sürdürmek bu yaklaşımın temel parçalarıdır.
Bir kaplamanın gelecekte ne kadar süre sorunsuz kullanılacağını önceden garanti etmek mümkün değildir. Restorasyonun mevcut durumu, destek dişin sağlığı ve kişisel risk faktörleri ancak klinik muayene ile değerlendirilebilir. Kaplamasında değişiklik fark eden veya diş sıkma gibi alışkanlıklarından endişe eden kişilerin kendi durumlarına uygun bakım ve takip planı için diş hekimine başvurması gerekir.
Eses Gündem, Eskişehir başta olmak üzere Türkiye ve dünyadan son dakika gelişmelerini hızlı, doğru ve tarafsız habercilik anlayışıyla okuyucularına sunan dijital haber platformudur.
Yorum Yap