2025’te 4,5 trilyon lirayı aşan e-ticaret pazarına yapay zeka üzerinden alışveriş çözümü

Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2025 yılında yüzde 52,2 büyüme göstererek yaklaşık 4,57 trilyon liraya ve dolar bazında yaklaşık yüzde 29 artışla 115 milyar doların üzerine çıkan Türkiye e-ticaret pazarı için yapay zeka tabanlı yeni bir alışveriş hizmeti hayata geçirildi.

Söz konusu hizmet, dijital kanallardan alışveriş yapan kişilerin ürünün adını, parça numarasını veya teknik terimlerini hatırlayamadığı durumlar için geliştirildi. Tüketici aradığı ürünü günlük konuşma diliyle tarif ediyor; alışveriş asistanı bu tanımlamaları mağazanın teyit edilmiş ürün özellikleri kataloğuyla eşleştiriyor. Girilen bilgiler yetersiz kaldığında asistan gelişigüzel tahminlerde bulunmak yerine ebat, cihaz modeli ya da kullanım amacına yönelik eksik bilgileri doğrudan müşteriye yöneltiyor. İlgili fiyatlar, ürün stokları ve dönemsel indirimler sohbet arşivinden değil, doğrudan satıcının kendi operasyonel sisteminden çekiliyor.

Süreçte işletmelerin yararlanacağı ChatGPT e-ticaret entegrasyonu çalışması, yalnızca danışma amaçlı bir sohbet botu şeklinde değil, e-ticaret mağazasındaki güncel kayıtlarla doğrudan konuşan bir satış köprüsü olarak konumlandırılıyor. Fiberport, yapay zeka sistemleri üzerinden alışveriş sürecini devreye alan Türkiye’nin ilk yazılım firması olduğunu açıklıyor.

Tahsilat mağaza sisteminde ürün bulma yapay zekada

Küresel ölçekte e-ticaret ve yapay zeka ilişkisinde yaşanan son gelişmeler sunulan modelin temelini oluşturuyor. OpenAI, Mart 2026’da kullanıma sunduğu Instant Checkout özelliğinin ilk sürümünün gerekli esnekliği karşılamadığını belirterek işletmelerin kendi ödeme sayfalarını kullanmalarına imkan tanıdı ve ürün keşif sürecini önceliklendirdi. Google tarafında ise Ocak 2026’da Shopify ortaklığıyla geliştirilen Universal Commerce Protocol (UCP) duyuruldu; Gemini ve AI Mode üzerinden ödeme kabiliyetleri başlangıçta ABD’deki uygun satıcılar nezdinde başlatıldı.

Türkiye pazarındaki işletmeler açısından sohbet ekranında ödeme imkanının yaygınlaşmasını beklemek yerine ürün arama ve sepet oluşturma evrelerini yapay zekaya devreden, tahsilat aşamasını ise satıcının mevcut sitesinde tamamlayan sistem tavsiye ediliyor. Firma bu çalışma prensibini "Ürünü beraber seçelim, kasada bildiğiniz güvenli ödeme ekranına geçelim" ifadeleriyle özetliyor. Bu yöntem sayesinde kargo seçenekleri, sanal POS, adres ve fatura yönetimi satıcının mevcut düzeninde işlemeye devam ediyor.

Teknik şartlar, ülke, mağaza profili ve ödeme kuruluşu izin verdiğinde siparişin bir bölümünün sohbet kanalı içinden tahsil edilmesi ikincil bir seçenek şeklinde masada tutuluyor. Fiberport bu adımın sadece bir API anahtarı girilerek tamamlanamayacağını; ödemenin yetkilendirilmesi, sipariş onayı, kesintiye uğrayan işlemler, iade ve iptal protokollerinin ayrı testlerden geçmesi gerektiğini vurguluyor. Google Gemini, Claude, ChatGPT, Microsoft Copilot ve Perplexity gibi ortamların bağlantı kapasiteleri farklılık gösterdiğinden, entegrasyon çerçevesi her işletmenin teknik yapısına ve finansal aracı kurallarına göre özel olarak belirleniyor. İlgili platform adları şirket tarafından doğrudan bir ortaklık ya da hazır altyapı olarak değil, teknik değerlendirme alanları olarak ifade ediliyor.

Sunulan operasyonel adımlar ve yerel pazar kuralları

• Ürün arama ve karşılaştırma. İsim, kategori, marka, teknik yetkinlik ya da kullanım maksadına göre tarama yapılıyor. Ürün kıyasları sadece sistemde kayıtlı verilerle hazırlanıyor ve bilinmeyen özellikler gizlenmiyor.
• Güncel fiyat, stok ve müşteriye özel koşullar. İlgili para birimi, fiyatlar, stok ve kampanyalarda e-ticaret sistemi baz alınıyor. Toptancı ve bayilere uygulanan indirimler, asgari sipariş adetleri ve yetkili fiyat listeleri kimlik kontrolünden sonra devreye alınıyor.
• Sepet hazırlama. Desteklenen entegrasyonlarda tercih edilen ürün ve adetler sepete aktarılıyor. Müşterinin ekleme talepleri mevcut konuşma bağlamı bozulmadan karşılanıyor.
• Sipariş, kargo ve iade talepleri. Kimlik doğrulaması tamamlandığında kargo takibi ve sipariş bilgileri resmi sistemden aktarılıyor. İade talebi almak ile para iadesi yapmak farklı yetkilendirmelere bağlanıyor.

Türkiye’deki ticari ve mevzuatsal pratikler de sisteme dahil ediliyor. Türk lirası üzerinden listeleme, KDV hariç veya dahil gösterimler, banka taksitleri, peşin havale indirimleri, sepet tutarına bağlı ücretsiz kargo barajı ve fatura formatları satıcının kendi kurallarına göre işleniyor. Yapay zeka sistemi kendi inisiyatifiyle indirim, taksit veya kargo tarihi üretemiyor. PayTR, iyzico ve banka sanal POS yapıları var olan sözleşme koşullarına göre inceleniyor; kredi kartı bilgileri sohbet akışında kesinlikle toplanmıyor. Satışın gerçekleştiği teyidi, tahsilat ekranının görüntülenmesiyle değil finans kuruluşundan gelen onaylı sunucu bildirimiyle kabul ediliyor. Sayfa yenilemelerinde veya hat kesilmelerinde mükerrer tahsilat yapılmaması amacıyla mutabakat ve tekilleştirme protokolleri devreye giriyor.

Mağazaların var olan yazılım altyapılarını yenilemesi talep edilmiyor. WooCommerce, Shopify, ikas, Ticimax, T-Soft ve özel yazılımlarda API izinleri, sepet entegrasyonu ve kullanım limitleri inceleniyor. Bu isimler hazır modül taahhüdü taşımayıp analiz sınırlarını temsil ediyor. Stokların, ürünlerin ve siparişlerin ayrı kanallarda veya Excel sayfalarında yönetildiği yapılarda hangi kaynağın ana referans olacağı belirleniyor. Muhasebe, ERP, kargo ve depo bağlantıları projenin ayrılmaz bir parçası olarak görülüyor.

Protokoller tarafında Anthropic’in geliştirdiği MCP yapay zekanın araçları çağırmasını sağlarken, OpenAI ve Stripe ortaklığındaki ACP ticaret sözleşmelerini, Google ve Shopify işbirliğiyle doğan UCP ise sepet ve tahsilat adımlarını koordine ediyor. Güvenlik katmanında ürün arayan araçlar ile finansal yetkisi olan araçlar izole tutuluyor; OAuth, oturum ayrımı ve hız kontrolleri uygulanarak anahtarlar müşteriye açık alana taşınmıyor.

Çalışma; teknik uyumluluk arayan yedek parçacılar, toptancılar, büyük kataloglu perakendeciler ve yoğun satış sonrası mesajı alan firmalar için verimlilik sunuyor. Firmanın 2019’dan bu yana yürüttüğü MakineUstası projesi bu katalog mimarisinin temel örneği olarak gösteriliyor. Süreç analiz, katalog düzenleme, senaryo testleri, ödeme doğrulaması ve canlı bakım adımlarıyla aşamalı ilerliyor. Dönüşüm metriklerinde doğrulanmış tahsilat dikkate alınıyor; katalog paylaşımı yapay zekada mutlak satış garantisi sağlamıyor. Şirketin kurumsal hizmet detaylarına fiberportglobal.com adresinden erişilebiliyor.